Leven is het meervoud van lef

Van wie is die uitspraak ook al weer: leven is het meervoud van lef!? Een leuk taalgrapje, maar vooral: wat een mooie gedachte! Laat het eens goed tot je doordringen: leven is het meervoud van lef!

Gisteren was ik op het jubileumcongres van de VOKK, de vereniging 'Ouders, Kinderen en Kanker' (www.vokk.nl). Het thema van de dag was 'grenzen verleggen'. In een vereniging als de VOKK, waar leven, overleven en dood zo dicht bij elkaar staan en zo'n alledaagse realiteit zijn voor de aanwezige volwassenen én kinderen, is grenzen verleggen een dagelijkse bezigheid. En dan vooral je eigen grenzen verleggen vanuit jezelf, niet omdat je een ander over je grenzen heen laat gaan, maar omdat je zelf weer een stap verder gaat, dan dat je eerst voor mogelijk had gehouden. Hoewel het een dagelijkse bezigheid is, is het niet gewoon. Ook als het water je tot de lippen staat, is er moed voor nodig om je eigen grenzen te verleggen en toch een stap verder te gaan, dat vraagt om lef!

Ik was daar natuurlijk niet zomaar. Ik ben zelf lid van de vereniging, omdat ik zelf hoor bij die ouders die is geconfronteerd met het feit dat één van de kinderen kanker blijkt te hebben, Vera! (www.veravrolijk.nl) Vera hoorde bij de 30% die het niet overleeft. Wanneer je dat meemaakt, ontdek je hoever je wel niet kunt gaan in het verleggen van je grenzen. In eerste instantie wordt je leven bijna grenzenloos en kom je - zoals een moeder dat verwoordde - terecht in een niemandsland. In dat niemandsland gelden andere wetten, daar blijkt je kind koning. Inderdaad, de kracht die kinderen in dat niemandsland kunnen laten zien, kinderen die op weg zijn naar de dood, gaat ver over de grenzen van wat je ooit voor mogelijk hebt gehouden. Dat gaat ook bij hen niet zomaar, vraagt ook om lef. Nee, dat vraagt zelfs om leven! Dat geeft ze dan ook iets 'onsterfelijks', wat maakt dat ze kunnen voortleven. Zo heb ik het met Vera ervaren, en zo ervaar ik het eigenlijk elke dag opnieuw: een moed waar je alleen maar een voorbeeld aan kunt nemen.

Maar er zijn ook 'survivors', degenen die het hebben overleeft en verder moeten leven met het stempel 'kanker', een stempel dat je vaak in je mogelijkheden beperkt, omdat het de 'buitenwereld' schrik aanjaagd. En er zijn de 'brussen', broers en zussen van patienten, nog ziek, overleden of inmiddels genezen. Kinderen weliswaar zonder stempel, maar getekend voor hun leven. Allemaal hebben ze - van een afstandje - de dood in de ogen gezien, maar gaan ze verder met leven: over lef gesproken.

Want hoe ziet je toekomst er uit als je dit allemaal hebt meegemaakt, als je hebt ervaren dat het zomaar afgelopen kan zijn. Het kan bijna niet anders dan dat je meer bij de dag gaat leven, bewuster genieten van wat je op dit moment hebt. En morgen komt eventueel morgen wel. Het er dan ook niet meer om, hoe oud je bent, maar wat je leef-tijd is. En dat streepje staat er bewust: het gaat immers om het leven. Wat is de tijd geweest, die je hebt geleefd!?

Jaren geleden heeft Youp van 't Hek, in zijn eerste oudejaarsconferance die op tv kwam, het al zo gezongen:

...deze dag is de eerste van de rest van mijn leven
dat denken er velen bij hun ontbijt
terwijl ik altijd denk: ik heb nog maar even
dit wordt de laatste van een prachtige tijd
dus moeten we dansen en moeten we vrijen
moeten we lachen en drinken vol vuur
lief hou me vast want nu ben ik nog bij je
tijd is toch geld dus het leven is duur
en ik merk elke dag dat ik me vergis
en dat er dan nog een dag over is...

Ik vond het toen al een mooie tekst, maar nu begrijp ik 'm ook. Dat wil overigens niet zeggen dat het nu allemaal vanzelf gaat. Je moet nog steeds tegen een gevestigde orde in, en daar is moed voor nodig, lef, veel lef... en dan wordt het vanzelf leven.