Traditie en verandering

Vanmorgen weer het nodige meegekregen om over na te denken, en een aantal kreten laat ik dan ook maar hier achter. Vorig hebben we met Sowieso de musical Ruth gespeeld (kijk maar eens op de site van Sowieso: www.sowieso.nu) Een verhaal over verandering, je grenzen verleggen, maar ook over tradities en de waarde van het daaraan vasthouden. In een andere musical, Anatevka, komt datzelfde thema voor, het vasthouden aan tradities. Toen ik vanmorgen in de kerk zat moest ik daaraan denken. Dat naar de kerk gaan is ook een soort van vasthouden aan een traditie. Aan de andere kant komen ook daar verhalen over mensen die veranderen. Vanmorgen ging het onder andere over hoe zo'n verandering tot stand komt, of beter hoe die vaak wordt ingeleid als je daarover leest in de bijbel. Vaak begint het daar met een vraag, zoals "wie zoek je?". De inleiding tot verandering is dan dus het op zoek gaan, op zoek naar iets of iemand. Als je op zoek gaat, betekent dat een wending in je leven, een verandering. Vaak betekent dat zoeken namelijk ook dat je veel verder moet gaan dan dat je in eerste instantie in gedachten had. En zo kom je dus ook verder, ga je over je oorspronkelijke grenzen heen, ontdek je nieuwe verten.

De traditie heeft volgens de beide musicals te maken met dat je in je zoektocht het goede van vroeger meeneemt als een soort van houvast. Een verandering kan fundamenteel zijn, zoals die rups die een vlinder wordt, maar je hoeft bij verandering niet alles over boord te gooien. Als je dat wel doet, loop je het risico jezelf helemaal niet meer te herkennen. Dat kan heel vervreemdend werken (weet ik ook uit ervaring). Het kan ook zo zijn dat anderen je niet meer herkennen, en dat kan die anderen van je vervreemden. Ik ben weliswaar geen weegschaal, maar dit is wel een typisch geval van zoeken naar een goede balans: verandering en eigenheid moeten in evenwicht zijn. Voor mijzelf zoek ik nu juist die eigenheid meer op, waardoor de verandering alleen maar sterker, en fundamenteler, wordt. Het voelt in elk geval een stuk beter.

Tot slot nog een kort verhaal: een Joodse rabbi vroeg aan zijn leerlingen: "wanneer weet je dat de nacht is overgegaan in de dag?" Een leerling zei: "is dat als je op 100 meter een schaap van een hond kunt onderscheiden?" En een andere leerling vroeg: "is dat als je dadelboom van een vijgeboom kunt onderscheiden?" De rabbi antwoordde: "Nee, dat is als je in het gezicht van een mens je broeder of zuster kunt herkennen!"
Als je in andere mensen je medemens herkent, dan is de nacht voorbij, dan leef je niet meer in het donker.