De vliegende rups

willekeurige data?!

2008-03-22T13:05:00.002+01:00

Afgelopen donderdag was het 20 maart: witte donderdag, de dag dat de VS 5 geleden Irak binnenviel, maar verder... een willekeurige datum ergens in het jaar. 20 maart is net zo willekeurig als bijvoorbeeld 28 juni of 26 augustus. Zo hebben we heel veel data in het jaar: 366 dit jaar. Maar helemaal willekeurig zijn ze niet, in elk geval niet voor mij. Iedereen kent ze wel, van die dagen die je nooit zult vergeten, die je leven kleuren.

Voor mij zijn die data dus niet willekeurig, maar zijn het cruciale data in mijn leven: het zijn dagen die mij hebben gemaakt tot wie ik ben. 26 augustus is mijn verjaardag. Niet dat die verjaardagen nu zo bijzonder zijn, maar het is wel de dag dat ik ben geboren, de dag waarop het voor mij allemaal is begonnen. De dag van je geboorte bepaalt al voor een deel wie je bent. Die dagelijkse of wekelijkse horoscoop in de bladen is grappig maar nietszeggend. Maar wie wel eens een geboortehoroscoop heeft laten maken weet dat daar wel heel veel herkenbaars inzit. Voor mij geldt dat in elk geval en daarmee is 26 augustus, de dag van mijn geboorte, voor mij een heel bepalende dag.

28 juni is de dag dat ik voor het eerst de geboorte van een kind, mijn kind, heb meegemaakt. Een overweldigende gebeurtenis die alles overschaduwt. Ik kan ook nog goed het gevoel terughalen van verbazing over dat de rest van de wereld gewoon doordraaide: mensen die zich drukmaken over het stoplicht dat op rood staat, winkels die reclame maken voor de meest onzinnige dingen. En dat terwijl net het grootste wonder had plaatsgevonden: er is een kind geboren... Zo'n gebeurtenis geeft je leven kleur, en doel, en zin.

En 20 maart is ook zo'n datum: het is de dag dat ik mijn oudste kind verloor. Een gebeurtenis die op een nog veel intensere wijze je leven bepaalt. De bestaande en bekende fundamenten brokkelen af en het huis van je leven staat op instorten. Na zo'n gebeurtenis is niets meer hetzelfde en niets meer vanzelfsprekend. Je moet op zoek naar nieuwe fundamenten, een nieuw huis, opnieuw gaan bouwen of voortaan kamperen.

3 willekeurige data, alleen voor mij niet zo willekeurig als het lijkt: 3 data die mijn leven bepalen. Maar met alle onvermijdelijkheden, dingen die je gebeuren en waar je geen vat op hebt, die je leven kleuren op een manier, die je zelf misschien wel heel anders zou willen, blijft er altijd een eigen keus. Ook met wat je overkomt, of het nu goed is of niet, of het een ramp is of een zegen, kun je zelf bepalen wat je er mee doet. Het kleurt je leven, maar het bepaalt het niet. Je kunt aan de goede dingen voorbij lopen, alsof het de normaalste zaak van de wereld is, en je kunt uit rampspoed is goeds halen.

Wat zijn jouw 'willekeurige' data en kun je met de kleuren, die ze aan je leven geven, een mooi schilderij maken? Als je op 26 augustus bent geboren, ben je 'maagd' en er wordt gezegd dat maagden creatief zijn. Ik zet die creativiteit nu in om van mijn leven een mooi schilderij te maken, waarbij de donkere kleuren de vrolijke kleuren juist versterken...

Leven is het meervoud van lef

2007-11-18T13:39:00.001+01:00

Van wie is die uitspraak ook al weer: leven is het meervoud van lef!? Een leuk taalgrapje, maar vooral: wat een mooie gedachte! Laat het eens goed tot je doordringen: leven is het meervoud van lef!

Gisteren was ik op het jubileumcongres van de VOKK, de vereniging 'Ouders, Kinderen en Kanker' (www.vokk.nl). Het thema van de dag was 'grenzen verleggen'. In een vereniging als de VOKK, waar leven, overleven en dood zo dicht bij elkaar staan en zo'n alledaagse realiteit zijn voor de aanwezige volwassenen én kinderen, is grenzen verleggen een dagelijkse bezigheid. En dan vooral je eigen grenzen verleggen vanuit jezelf, niet omdat je een ander over je grenzen heen laat gaan, maar omdat je zelf weer een stap verder gaat, dan dat je eerst voor mogelijk had gehouden. Hoewel het een dagelijkse bezigheid is, is het niet gewoon. Ook als het water je tot de lippen staat, is er moed voor nodig om je eigen grenzen te verleggen en toch een stap verder te gaan, dat vraagt om lef!

Ik was daar natuurlijk niet zomaar. Ik ben zelf lid van de vereniging, omdat ik zelf hoor bij die ouders die is geconfronteerd met het feit dat één van de kinderen kanker blijkt te hebben, Vera! (www.veravrolijk.nl) Vera hoorde bij de 30% die het niet overleeft. Wanneer je dat meemaakt, ontdek je hoever je wel niet kunt gaan in het verleggen van je grenzen. In eerste instantie wordt je leven bijna grenzenloos en kom je - zoals een moeder dat verwoordde - terecht in een niemandsland. In dat niemandsland gelden andere wetten, daar blijkt je kind koning. Inderdaad, de kracht die kinderen in dat niemandsland kunnen laten zien, kinderen die op weg zijn naar de dood, gaat ver over de grenzen van wat je ooit voor mogelijk hebt gehouden. Dat gaat ook bij hen niet zomaar, vraagt ook om lef. Nee, dat vraagt zelfs om leven! Dat geeft ze dan ook iets 'onsterfelijks', wat maakt dat ze kunnen voortleven. Zo heb ik het met Vera ervaren, en zo ervaar ik het eigenlijk elke dag opnieuw: een moed waar je alleen maar een voorbeeld aan kunt nemen.

Maar er zijn ook 'survivors', degenen die het hebben overleeft en verder moeten leven met het stempel 'kanker', een stempel dat je vaak in je mogelijkheden beperkt, omdat het de 'buitenwereld' schrik aanjaagd. En er zijn de 'brussen', broers en zussen van patienten, nog ziek, overleden of inmiddels genezen. Kinderen weliswaar zonder stempel, maar getekend voor hun leven. Allemaal hebben ze - van een afstandje - de dood in de ogen gezien, maar gaan ze verder met leven: over lef gesproken.

Want hoe ziet je toekomst er uit als je dit allemaal hebt meegemaakt, als je hebt ervaren dat het zomaar afgelopen kan zijn. Het kan bijna niet anders dan dat je meer bij de dag gaat leven, bewuster genieten van wat je op dit moment hebt. En morgen komt eventueel morgen wel. Het er dan ook niet meer om, hoe oud je bent, maar wat je leef-tijd is. En dat streepje staat er bewust: het gaat immers om het leven. Wat is de tijd geweest, die je hebt geleefd!?

Jaren geleden heeft Youp van 't Hek, in zijn eerste oudejaarsconferance die op tv kwam, het al zo gezongen:

...deze dag is de eerste van de rest van mijn leven
dat denken er velen bij hun ontbijt
terwijl ik altijd denk: ik heb nog maar even
dit wordt de laatste van een prachtige tijd
dus moeten we dansen en moeten we vrijen
moeten we lachen en drinken vol vuur
lief hou me vast want nu ben ik nog bij je
tijd is toch geld dus het leven is duur
en ik merk elke dag dat ik me vergis
en dat er dan nog een dag over is...

Ik vond het toen al een mooie tekst, maar nu begrijp ik 'm ook. Dat wil overigens niet zeggen dat het nu allemaal vanzelf gaat. Je moet nog steeds tegen een gevestigde orde in, en daar is moed voor nodig, lef, veel lef... en dan wordt het vanzelf leven.

de eerste indruk

2007-10-25T16:21:00.000+02:00

Het is leuk om bezig te zijn met verandering, en vooral met mensen die (willen) veranderen. Maar wat moet je dan met een artikel (Intermediair) over de eerste indruk: het is bewezen dat je in de eerste seconden van een ontmoeting met iemand die je nog niet kent, al een inschatting maakt van wat voor vlees je in de kuip hebt. En ook dat dat beeld vervolgens blijft bestaan, en er wel veel voor nodig is om dat beeld weer te veranderen. Zo las ik in het artikel dat mensen in dertig seconden een redelijk beeld krijgen van iemands intelligentie, zorgvuldigheid, zelfvertrouwen, extraversie, opgewektheid, seksuele geaardheid. Dit beeld is redelijk en zit er ook vaak genoeg naast, maar het wordt niet beter als we vijf jaar met iemand getrouwd zijn. Het beeld is gebaseerd op allerlei non-verbale informatie: lichaamstaal. Het leuke van lichaamstaal is dat je er niets voor hoeft te doen, je kunt het eigenlijk niet leren. Nou ja, een aantal dingen wel en je kunt je bewust worden van bepaalde tekenen in de lichaamstaal. Misschien word je je zo bewust van wat je onbewust ook al weet. Maar dat is tegelijkertijd is dit ook het vervelende van lichaamstaal, namelijk dat je het niet kunt leren en dat je het ook niet kunt sturen.

Wat is dan het leuke om met verandering bezig te zijn, als je weet dat je niets kunt veranderen aan datgene wat het meest over jezelf verteld, namelijk je lichaamstaal. De sleutel ligt in hoe je wilt veranderen. Als je uitgaat van een soort ideaalbeeld dat je wilt uitstralen, dan is de kans groot dat het mis gaat, dat je niet bereikt wat je wilt bereiken. Als je verandering wilt bereiken om dichter bij jezelf te komen, meer jezelf te zijn, hoef je voor je lichaamstaal ook niet meer bang te zijn. Als je meer jezelf bent, komt wat je wilt en doet, bewust, ook meer overeen met wat je, onbewust, uitstraalt via je lichaamstaal. In dat geval hoef je ook niet meer bang te zijn voor wat je voor eerste indruk achterlaat: die eerste indruk komt dan overeen met wie je werkelijk bent. Je bewuste handelen en je onbewuste handelen komen overeen.

Vorige week een heerlijke week op stap geweest met Sowieso, of eigenlijk op tournee: naar Duitsland en Tsjechie. Naast twee mooie voorstellingen was het ook een mooie week weg, met een groep waarin het mogelijk is om jezelf te zijn. Misschien dat dat ook wel hetgene is wat het zo fijn maakt om met deze groep aan het werk te zijn: dat er binnen deze groep ruimte is om jezelf te zijn (en er lopen best wel een aantal bijzondere types rond). Toch heeft iedereen hier z'n eigen plek en wordt gewaardeerd om wie hij is. Hier kun je jezelf zijn. Kun je dat dan ook terugzien in de lichaamstaal? In elk geval zie ik bij de sowieso-ers een blije en ontspannen uitstraling, ze voelen zich thuis. En ik ook!

Traditie en verandering

2007-10-07T21:43:00.000+02:00

Vanmorgen weer het nodige meegekregen om over na te denken, en een aantal kreten laat ik dan ook maar hier achter. Vorig hebben we met Sowieso de musical Ruth gespeeld (kijk maar eens op de site van Sowieso: www.sowieso.nu) Een verhaal over verandering, je grenzen verleggen, maar ook over tradities en de waarde van het daaraan vasthouden. In een andere musical, Anatevka, komt datzelfde thema voor, het vasthouden aan tradities. Toen ik vanmorgen in de kerk zat moest ik daaraan denken. Dat naar de kerk gaan is ook een soort van vasthouden aan een traditie. Aan de andere kant komen ook daar verhalen over mensen die veranderen. Vanmorgen ging het onder andere over hoe zo'n verandering tot stand komt, of beter hoe die vaak wordt ingeleid als je daarover leest in de bijbel. Vaak begint het daar met een vraag, zoals "wie zoek je?". De inleiding tot verandering is dan dus het op zoek gaan, op zoek naar iets of iemand. Als je op zoek gaat, betekent dat een wending in je leven, een verandering. Vaak betekent dat zoeken namelijk ook dat je veel verder moet gaan dan dat je in eerste instantie in gedachten had. En zo kom je dus ook verder, ga je over je oorspronkelijke grenzen heen, ontdek je nieuwe verten.

De traditie heeft volgens de beide musicals te maken met dat je in je zoektocht het goede van vroeger meeneemt als een soort van houvast. Een verandering kan fundamenteel zijn, zoals die rups die een vlinder wordt, maar je hoeft bij verandering niet alles over boord te gooien. Als je dat wel doet, loop je het risico jezelf helemaal niet meer te herkennen. Dat kan heel vervreemdend werken (weet ik ook uit ervaring). Het kan ook zo zijn dat anderen je niet meer herkennen, en dat kan die anderen van je vervreemden. Ik ben weliswaar geen weegschaal, maar dit is wel een typisch geval van zoeken naar een goede balans: verandering en eigenheid moeten in evenwicht zijn. Voor mijzelf zoek ik nu juist die eigenheid meer op, waardoor de verandering alleen maar sterker, en fundamenteler, wordt. Het voelt in elk geval een stuk beter.

Tot slot nog een kort verhaal: een Joodse rabbi vroeg aan zijn leerlingen: "wanneer weet je dat de nacht is overgegaan in de dag?" Een leerling zei: "is dat als je op 100 meter een schaap van een hond kunt onderscheiden?" En een andere leerling vroeg: "is dat als je dadelboom van een vijgeboom kunt onderscheiden?" De rabbi antwoordde: "Nee, dat is als je in het gezicht van een mens je broeder of zuster kunt herkennen!"
Als je in andere mensen je medemens herkent, dan is de nacht voorbij, dan leef je niet meer in het donker.

de eerste post

2007-10-02T20:18:00.000+02:00

Welkom op mijn blog. Hoe kun je als vervent internetgebruiker toch zo lang zelf ontbreken op het net. Langzaam maar zeker komt er ook steeds meer om te melden en om linken te leggen met anderen. Maar allereerst de naam: de vliegende rups. Het is altijd leuk als je begint met zoiets als dit en de eerste vraag is dan welke titel wil je aan je blog geven; dat is dan weer zoiets waar ik in eerste instantie helemaal nog niet over nagedacht had.

Maar deze vind ik op dit moment toch wel mooi, omdat het goed past bij alle ontwikkelingen die nu plaatsvinden bij mij, en ook bij wat ik graag bij anderen wil zien. De titel komt van een vraag die ik ooit ergens ben tegengekomen: kun je een rups leren vliegen? Eentje om eens rustig over na te denken. Het antwoord is in mijn ogen: ja, maar dan moet 'ie wel een vlinder worden. Kunnen vliegen vraagt dus om een verandering, die ook niet meer terug te draaien is. Maar dan heb je ook wat! Dan kun je vliegen, en heb je vleugels in de prachtigste kleuren (hoewel dat laatste natuurlijk niet voor elke vlinder opgaat). Het heeft dus met verandering te maken, en verandering die je je blik laat verruimen, die je de mogelijkheid biedt te komen op plaatsen waar je nooit kon komen, die je alles vanaf een hoger niveau laat bekijken. Vliegen heeft ook iets te maken met vrijheid en onafhankelijkheid. En de vlinder staat voor loskomen van het aardse, stralen in mooie kleuren, maar ook kwetsbaar durven zijn.

Maar voordat het zover is, moet de rups eerst een pop worden, een soort doodgaan. De verandering is onomkeerbaar, fundamenteel, drastisch. Het kost ook tijd en het speelt zich grotendeels in het verborgene af, niet zichtbaar voor anderen. Maar het resultaat is mooier dan je zou verwachten.

In alle leuke en misschien ook minder leuke post die je hier zult gaan aantreffen, zal dit dus zo'n beetje de centrale thematiek zijn. Het gaar over mijn eigen veranderingsproces en groei, maar ook over het anderen helpen veranderen en vooral helpen groeien. Kruip af en toe een stukje mee, en wie weet ontpopt zich in jou ook een vlinder, of fladder maar wat voor me uit, dan volg ik voorbeeld.